1. Hướng dẫn cách cài đặt Ứng dụng Công dân số
Nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng mô hình chính quyền số hiện đại, gần gũi và thiết thực, đem lại nhiều tiện ích cho người sử dụng; triển khai có hiệu quả chủ đề năm 2024 “Quyết tâm thực hiện hiệu quả chuyển đổi số và Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội”, ngày 14 tháng 11 năm 2024 tại trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ra mắt “ Ứng dụng Công dân số Thành phố Hồ Chí Minh ” (gọi tắt là “ App Công dân số ”) với mục đích Kết nối công dân và chính quyền . Đây là một ứng dụng di động thông minh, là kênh giao tiếp hai chiều giữa chính quyền Thành phố và người dân bằng tương tác “một chạm” dễ dàng, thuận tiện.
Việc triển khai App Công dân số khẳng định quyết tâm nâng cao năng lực chuyển đổi số của Thành phố trong mục tiêu song hành thực hiện Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia và Chương trình Chuyển đổi số của Thành phố.
Thông qua App Công dân số, người dân có thể phản ánh các sự việc, gửi ý kiến góp ý, hiến kế các vấn đề mà mình quan tâm. Đồng thời, theo dõi sát sao tiến độ xử lý của cơ quan chức năng. Người dân cũng có thể tiếp cận, tra cứu và sử dụng các tiện ích dịch vụ công một cách nhanh chóng, thuận tiện, trên nhiều lĩnh vực thiết thực với đời sống.
Về phía chính quyền, App Công dân số là một kênh hiệu quả để ghi nhận, quản lý và xử lý các sự việc từ thực tế cuộc sống phát sinh trên địa bàn, căn cứ trên dữ liệu được cung cấp minh bạch. Qua đây, chính quyền cũng có thể cung cấp nhanh chóng, kịp thời đến người dân các thông tin về các hoạt động của Thành phố; tuyên truyền các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật mới ban hành; đăng tải các tin tức, thông báo, cảnh báo khẩn cấp…
2. Hướng dẫn cách cài đặt VNeID
Có 7 bước để cài đặt VNeID thành công. Cụ thể các bước cài đặt như sau:
Bước 1: Tải ứng dụng
- Đối với điện thoại sử dụng hệ điều hành Android thực hiện như sau: Mở ứng dụng CHPlay, gõ từ khóa “VNeID” tại thanh công cụ tìm kiếm để tìm kiếm. Sau khi app “VNeID” hiển thị bạn nhấn chọn “Cài đặt” để tải về máy.
- Đối với thiết bị sử dụng hệ điều hành IOS: Mở ứng dụng Appstore sau đó gõ từ khóa “VNeID”. Tại thanh công cụ tìm kiếm gõ “VNeID” để tìm kiếm. Sau khi app “VNeID” hiển thị bạn nhấn chọn “Cài đặt” để tải về máy.
Lưu ý: Đối với một số điện thoại sẽ phải nhập mật khẩu hoặc dùng vân tay (được cài đặt trước đó) để mở khóa cho Appstore tải ứng dụng về máy.
Bước 2: Mở ứng dụng
Sau khi hoàn tất việc tải ứng dụng VNeID, trên màn hình chính xuất hiện ứng dụng VNeID. Khi này, bạn thực hiện nhấn vào biểu tượng của ứng dụng trên màn hình để mở ứng dụng.
Bước 3: Đăng ký tài khoản ứng dụng VNeID
Để đăng ký tài khoản ứng dụng VNeID bạn thực hiện như sau:
- Tại màn hình đăng ký, công dân điền số định danh cá nhân (ĐDCN) (số CCCD) và số điện thoại của mình để đăng ký
- Ấn chọn nút “Đăng ký”: Khi này hệ thống sẽ mở ra giao diện quét mã QR code thẻ CCCD, bạn cần đưa mã QR trên thẻ CCCD gắn chip vào khung hình. Xảy ra 2 trường hợp sau:
- Trường hợp quét QR code hợp lệ hệ thống tự động điền các thông tin trong QR code thẻ chip vào Form đăng ký tài khoản.
- Trường hợp “Không quét được QR code”, hệ thống chuyển sang giao diện Nhập thông tin đăng ký tài khoản. Khi này bạn cần nhập thông tin còn trống, nhập xong nhấn chọn “Đăng ký”.
- Xác thực thông tin bằng mã OTP: Tiếp theo hệ thống sẽ gửi yêu cầu xác thực thông tin sang Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư của Bộ Công an:
- Nếu “Đạt” thì hệ thống gửi SMS và yêu cầu thực hiện xác thực. Bạn tiến hành nhập mã OTP được gửi về số điện thoại đã đăng ký để tiến hành xác thực. Tiếp theo bạn thiết lập mật khẩu để hoàn thành việc đăng ký.
- Nếu “Không đạt” sẽ hiển thị thông báo đề nghị bạn điều chỉnh lại thông tin.
Bước 4: Đăng nhập tài khoản ứng dụng VNeID
Sau khi hoàn tất bước đăng ký ứng dụng VNeID, để đăng nhập tài khoản bạn chỉ cần nhập số định danh cá nhân và mật khẩu vừa đăng ký để đăng nhập tài khoản ứng dụng VNeID.
Bước 5: Đăng ký tài khoản mức 1
Sau khi đăng nhập tài khoản VNeID, bạn lựa chọn “Đăng ký tài khoản mức 1” như sau:
- Tại màn hình hướng dẫn đăng ký tài khoản mức 1, chọn “Bắt đầu” => “Tôi đã hiểu”
- Thực hiện quét NFC trên thẻ CCCD gắn chíp (đối với điện thoại thông minh không hỗ trợ NFC thì sẽ thực hiện quét mã QR Code trên thẻ CCCD gắn chíp)
- Khi thông tin cá nhân được hiển thị chọn “Tiếp tục”
- Sau khi video kết thúc chọn “Bỏ qua” video để tiến hành chụp ảnh chân dung và thực hiện chụp ảnh chân dung theo hướng dẫn.
- Chọn “Xác nhận thông tin đăng ký” để hoàn tất đăng ký tài khoản mức 1.
Bước 6: Kích hoạt tài khoản
Sau khi đăng ký tài khoản mức 1 xong, bạn cần kích hoạt tài khoản bằng các cách chọn “Kích hoạt tài khoản định danh điện tử” trên màn hình giới thiệu ứng dụng VNeID hoặc chọn “Kích hoạt” tại màn hình Đăng nhập.
Bạn thực hiện nhập số định danh cá nhân và số điện thoại, tiếp tục ấn “Gửi yêu cầu” khi này hệ thống sẽ kiểm tra mức độ tài khoản và xảy ra các trường hợp:
- Nếu là tài khoản ứng dụng VNeID sẽ hiển thị thông báo “tài khoản của bạn chưa được định danh điện tử”.
- Nếu là tài khoản mức 1/mức 2 nhưng đã được kích hoạt sẽ hiển thị thông báo “Tài khoản của bạn đã thực hiện kích hoạt”.
- `Nếu là tài khoản mức 1/mức 2 chưa kích hoạt thì ứng dụng sẽ kiểm tra thiết bị đang dùng để kích hoạt.
Bước 7: Kiểm tra thiết bị đang dùng để kích hoạt
Trường hợp thiết bị đang dùng để kích hoạt không được gắn với tài khoản mức 1/mức 2 nào sẽ hiển thị thông báo kích hoạt tài khoản.
Trường hợp thiết bị đang dùng để kích hoạt đang được kích hoạt để sử dụng với một tài khoản mức 1/mức 2 khác sẽ hiển thị thông báo kích hoạt tài khoản trên thiết bị khác. Trường hợp này bạn thực hiện như sau:
- Nhập mã kích hoạt hệ thống gửi về SMS (mã OTP được gửi về số điện thoại đăng ký)
- Thiết lập mật khẩu (chỉ áp dụng cho các trường hợp bạn chưa có tài khoản trước khi được phê duyệt). Passcode (mật khẩu) gồm 6 chữ số để sử dụng cho các tiện ích trong ứng dụng
- Thiết lập câu hỏi bảo mật: bạn thiết lập 2 câu hỏi và trả lời bất kỳ trong list câu hỏi bảo mật để thực hiện bảo mật tài khoản.
Công dân có thể tố giác tội phạm trên ứng dụng định danh điện tử VNeID, những hành vi phạm tội mà công dân có thể tố giác gồm: Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng; cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính mạng viễn thông; sử dụng trái phép tần số vô tuyến điện dành riêng cho mục đích cấp cứu an toàn tìm kiếm cứu hộ cứu nạn quốc phòng an ninh; chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác quân sự; tổ chức môi giới cho người khác xuất cảnh nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép; cưỡng bức lao động, bắt cóc con tin, đăng ký hộ tịch trái phép...
Quy trình thực hiện như sau:
Bước 1: Đăng nhập vào tài khoản VNeID.
Bước 2: Vào Dịch vụ khác > Kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự > Tạo mới yêu cầu
Bước 3: Điền đầy đủ thông tin > Ấn tiếp tục > Tích vào ô "Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về lời khai ở trên > Xác nhận
Bên cạnh đó, Khoản 12, Điều 3 Nghị định 59/2022/NĐ-CP nêu rõ tài khoản VNeID sử dụng số định danh cá nhân (số căn cước công dân gắn chip) và số điện thoại của người dân để đăng nhập. Khi sử dụng VNeID, người dân có thể đăng ký tài khoản định danh điện tử ở 2 mức.
Trong đó, tài khoản mức 1 có giá trị chứng minh thông tin trong các hoạt động, giao dịch có yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Còn mức 2 có giá trị tương đương với sử dụng căn cước công dân trong các giao dịch có yêu cầu xuất trình căn cước công dân. Ngoài ra, tài khoản mức 2 cung cấp thông tin có trong các loại giấy tờ đã được đồng bộ vào tài khoản định danh điện tử như giấy phép lái xe, thẻ bảo hiểm y tế… để đối chiếu khi phải xuất trình giấy tờ đó.
Như vậy, người dân hoàn toàn có thể sử dụng ứng dụng VNeID thay thế bằng lái xe, thẻ bảo hiểm y tế và các giấy tờ khác với điều kiện đã đồng bộ các giấy tờ này vào tài khoản định danh mức 2.
Thời gian tới, ứng dụng VNeID có thể tích hợp thêm nhiều tiện ích hơn, như: Dịch vụ thương mại điện tử, thanh toán điện tử, ký số các hợp đồng điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt...
Theo quy định tại Khoản 3, Điều 38 Luật Cư trú năm 2020, từ 1/1/2023, sổ hộ khẩu giấy, sổ tạm trú giấy chính thức không còn giá trị sử dụng. Cơ quan chức năng sẽ quản lý thông tin cư trú của người dân bằng phương thức điện tử thông qua tài khoản định danh, ứng dụng VNeID...
Để sử dụng VNeID thay sổ hộ khẩu, công dân cần đến cơ quan công an đăng ký tài khoản định danh điện tử mức 2. Sau khi được kích hoạt ứng dụng này, công dân đăng nhập để thực hiện các dịch vụ công trực tuyến mà trước đây cần đến sổ hộ khẩu. Đối với VNeID, công dân sử dụng tài khoản, mật khẩu đăng nhập ứng dụng trên thiết bị di động. Sau đó, người dân có thể sử dụng các thông tin căn cước công dân, thông tin dân cư được tích hợp hiển thị trên ứng dụng này để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và các giao dịch dân sự.
Thông tin hiển thị trên VNeID gồm: Số căn cước công dân; họ và tên; ngày sinh; giới tính; quốc tịch; quê quán; nơi thường trú; căn cước công dân có giá trị đến; đặc điểm nhận dạng; ngày cấp, số điện thoại.