Trong môi trường học thuật và nghiên cứu khoa học, việc tham khảo rất nhiều tài liệu để hoàn thành công trình nghiên cứu là điều cần thiết và quan trọng. Mặc dù hiện tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin chưa có quy định cụ thể về việc quy định về trích dẫn và chống đạo văn, tuy nhiên kể từ năm 2020, Thư viện UIT đã triển khai các lớp tập huấn đào tạo Kỹ năng thông tin – Information literacy, và trong nội dung tập huấn đã giúp sinh viên hiểu rõ hơn về khái niệm “Đạo văn” và các vấn đề liên quan; giới thiệu các chuẩn trích dẫn quốc tế hiện nay và cũng hướng dẫn các bạn sử dụng các công cụ và phần mềm trích dẫn tài liệu tham khảo để tránh vi phạm lỗi đạo văn trong các bài tập hay khóa luận tốt nghiệp, các bài báo khoa học,…Nếu như Nhà xuất bản IEEE sử dụng chuẩn IEEE, trường Đại học Harvard có chuẩn trích dẫn Harvard, thì ở Việt Nam cũng có chuẩn trích dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đặc biệt, các ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội thường lựa chọn chuẩn trích dân APA để áp dụng cho sinh viên của họ trong việc ban hành các quy định.
Để giúp các bạn có thể hiểu hơn về nội dung liên quan đến khía cạnh này của lớp Kỹ năng thông tin – Information literacy, Thư viện UIT sẽ tóm tắt các khái niệm sau:
Đạo văn là gì?
Theo Từ điển Merriam Webster, để đạo văn có nghĩa là:
- Ăn cắp và chuyển giao (ý tưởng hoặc lời nói của người khác) như của riêng mình
- Sử dụng (sản xuất của người khác) mà không ghi nguồn
- Cam kết trộm cắp văn học
- Trình bày dưới dạng mới và nguyên bản một ý tưởng hoặc sản phẩm có nguồn gốc từ một nguồn hiện có
Đạo văn là sử dụng tác phẩm hoặc ý tưởng của người khác mà không ghi nhận tác giả và trình bày tác phẩm hoặc ý tưởng đó là của riêng bạn. Nó được coi là vi phạm học tập, mặc dù nó không bất hợp pháp theo nghĩa hình sự hoặc dân sự. Khi ai đó phạm tội đạo văn, hành động này chống lại tác giả của tác phẩm.
Một số ví dụ về đạo văn bao gồm:
- Tạo trích dẫn sai cho những ý tưởng 'ghi có' không phải của riêng bạn
- Trích dẫn lời của ai đó mà không thừa nhận họ
- Sao chép hoặc mua một bài nghiên cứu / thuật ngữ và biến nó thành của riêng bạn
- Sử dụng các từ chính xác của người khác trong tác phẩm của bạn mà không trích dẫn nguồn hoặc ghi có tác giả
- Diễn giải hoặc tái cấu trúc ý tưởng trong khi phụ thuộc quá nhiều vào tác phẩm gốc của tác giả
* Theo Bách khoa toàn thư Colombia, ấn bản thứ 6. Phân loại Đạo văn gồm có:
- Bản sao đạo văn
- CTRL + C đạo văn
- Remix đạo văn
- Tìm và thay thế đạo văn
- Tái chế đạo văn
- Đạo văn lai
- Lỗi đạo văn 404
- Đạo văn tổng hợp
- Mashup đạo văn
- Re-tweet đạo văn
* Một số chuẩn trích dẫn tài liệu tham khảo hiện nay:
- APA
- IEEE
- Harvard
- Chicago
- Vancouver
- MLA
- Bluebook
- Maroonbook
- ALWD
- APSA
- AMS
- ASA
- Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam
Sinh viên có nhu cầu học thêm kiến thức về Kỹ năng thông tin, theo dõi các kênh thông tin của Thư viện UIT để đăng ký tham gia lớp học hoàn toàn miễn phí.
Sinh viên tham gia lớp học Kỹ năng thông tin – Information literacy của Thư viện UIT
Thông tin chi tiết: https://www.facebook.com/LibUIT.Fanpage/posts/pfbid02EeSH8SPRdrugamHQNjhTUpkrcpBPxkqfBP18oMUN5CYsJCWKvXSAjLZKSCKB9MPrl
Hải Băng - Cộng tác viên Truyền thông trường Đại học Công nghệ Thông tin
